de wooncrisis is een piramidespel

Men zegt dat er te weinig woningen zijn en dat er daarom sprake is van een wooncrisis. Op basis van mijn eigen ervaringen van de laatste jaren, denk ik niet dat er een groot tekort is aan huurwoningen. De kern van het probleem is naar mijn mening dat men een grote groep woningzoekenden voor eeuwig in de wacht houdt. Aan de site van Woningnet kun je zien dat er sprake is van een piramidespel.

Iedereen die een huurwoning zoekt moet zich inschrijven bij Woningnet en daarvoor jaarlijks betalen. Al deze woningzoekenden vormen de basis van de piramide. Vervolgens is de piramide in de hoogte opgebouwd. Mensen met medische problemen krijgen voorrang. Oudere mensen krijgen voorrang. Men introduceerde de term stadsvernieuwingskandidaat. Ook zij krijgen voorrang. Daarna zijn er nog vele voorrangsgroepen bijgekomen. De ene voorrangsgroep krijgt weer voorrang op de andere voorrangsgroep. Zo is de piramide hoger en hoger geworden. Inmiddels lijkt er een hele grote groep mensen bij te zijn gekomen die zelfs voorrang hebben op de voorrangskandidaten. Ze lijken de top van de piramide te vormen. Deze groep mensen komt aan een woning via directe bemiddeling. Dat is na te zien op Woningnet.

Als je naar de site van Woningnet Stadsregio Amsterdam gaat en rechtsboven op ‘verhuurd’ klikt, dan verschijnt er een nieuwe pagina. Als je op die nieuwe pagina klikt op ‘toon verhuurde woningen’ en daarna heel lang wacht, dan verschijnt er op een gegeven moment een lijst met alle woningen die het afgelopen jaar zijn verhuurd. Uit die lijst blijkt dat heel veel woningen niet te huur worden aangeboden op Woningnet maar dat heel veel woningen worden verhuurd via directe bemiddeling. Onder het rijtje ‘aantal reacties’ zie je bij deze woningen meestal slechts 1 reactie staan. Dat komt nooit voor op Woningnet. Onder het rijtje ‘verantwoording’ kun je lezen: de woning is verhuurd door middel van directe bemiddeling. De woningen die wel op Woningnet te huur zijn aangeboden die kun je zo vinden op de lijst. Dat zijn alle woningen waarop héél véél reacties zijn binnengekomen.

Ik heb grof geteld hoeveel woningen er in de maanden maart, april, mei, juni, juli en augustus zijn verhuurd via Woningnet. Over het algemeen kun je zeggen dat er per maand zo’n 800 woningen worden verhuurd. Meestal meer, maar in de zomermaanden juli en augustus minder. Veel woningen, soms de helft van het aantal verhuurde woningen per maand, worden niet te huur aangeboden via Woningnet maar worden verhuurd via directe bemiddeling.

Voor alle duidelijkheid, ik vind Woningnet een hele goede manier om huurwoningen te huur aan te bieden. Je kunt de woningen via de site bezichtigen. Hoewel sommige woningcorporaties niet lijken te weten dat je foto’s en/of een video kunt uploaden. Ik vind het ook leuk om woningen via de site van Woningnet te bezichtigen. Zelfs als ik helemaal niet van plan ben om op een bepaalde woning te reageren, ben ik soms toch nieuwsgierig hoe sommige woningen er van binnen uitzien. Ik reageer bijvoorbeeld nooit op woningen van Ymere maar ik kijk wel graag in hun woningen via Woningnet. Ymere is de enige woningcorporatie die veel foto’s van een woning op Woningnet plaatst met soms ook een videobezichtiging erbij. Eigen Haard plaatst nooit foto’s. Ook geen videobezichtiging. Andere woningcorporaties plaatsen heel weinig foto’s of alleen van de buitenkant. Wat ook fijn is op Woningnet, is de plattegrond van de woning en een link om meteen de straat en de buurt via Google Maps te bekijken. Het scheelt allemaal enorm veel tijd mits verhuurders optimaal gebruik maken van Woningnet. Dus ik ben wel blij met de site maar ik zie ook dat er veel niet klopt. Daar wil ik het over hebben.

Allereerst wil ik gewoon alleen de term huurwoning gebruiken en niet sociale huurwoning. Van sociale huurprijzen of onderhoud, zodat mensen met een lager inkomen in een goede woning kunnen wonen, is immers allang geen sprake meer. Je betaalt als huurder een koopprijs en je mag zelf al het achterstallig onderhoud aanpakken én betalen. Nog even en er komt bij aanvang van het huurcontract een onderzoeksplicht voor de huurder en moet de huurder ook een bouwkundige keuring laten uitvoeren. Wat nu absurd klinkt, is volgend jaar normaal.

Als ik de site van Woningnet bezoek -zonder in te loggen- dan zie ik heel uitnodigend staan: ‘doorzoek 175 woningen’. Als ik inlog dan zie ik slechts 35 woningen staan. Over het algemeen kun je zeggen dat huurwoningen nu in 2 prijsklassen zijn verdeeld: woningen met een huur van €633,- per maand en woningen met een huur van rond de €750,- per maand. Doordat je je inkomstenverklaring moet uploaden op de site van Woningnet krijg je de woningen te zien die men vindt passen bij je inkomen. Als ik inlog dan krijg ik alleen de woningen van €633,- te zien. Natuurlijk wel alleen de woningen die bij mijn persoonlijke situatie passen. De prijsklasse vind ik niet erg want de woningen zijn wat mij betreft niet meer geld waard. Mensen met een hoger inkomen krijgen de woningen met een huur van €750,- te zien. Zij mogen op woningen in die prijsklasse reageren.

Waarschijnlijk ging het gezeik over scheefhuren erom dat woningcorporaties hun woningen eigenlijk liever aan een andere, rijkere doelgroep willen verhuren. Denk maar niet dat mensen met een hoger inkomen een betere woning krijgen. Op het ene adres geldt een huur van €633,- en een deur verderop geldt voor dezelfde woning een huur van €750,-. Wat misschien wel zo kan zijn, is dat die duurdere woning wél wordt onderhouden door de woningcorporatie. Misschien dat daarvoor zelfs onderdelen uit woningen met een goedkopere huur worden gesloopt. Zoals bij mijn huidige huurwoning is gebeurd. Tijdens de bezichtiging laat de woningcorporatie dan een complete woning zien. Terwijl het huurcontract wordt ondertekend, worden alle goede onderdelen uit de woning gesloopt om de duurdere huurwoningen compleet op te leveren.

Ik zal uitleggen waarom ik geen tekort aan huurwoningen zie. In de prijsklasse waar ik een huurwoning uit mag kiezen komen er elke werkdag zo’n 7 nieuwe huurwoningen bij. Soms meer soms minder. Dus laten we het op 7 woningen per werkdag houden. De woningen die via directe bemiddeling worden verhuurd die tel ik niet mee. Als we ervan uitgaan dat een maand 4 weken heeft dan worden er per maand 140 woningen verhuurd in de prijsklasse waarin ik een woning mag huren. Als ik op een leuke woning op een leuke locatie reageer. Dan eindig ik als kandidaat -ondanks mijn bescheiden inschrijfduur- op een plaats tussen de 600 en de 800. Als ik op een leuke woning op een gewilde locatie reageer dan eindig ik als kandidaat op een plaats tussen de 1000 en 1400.

Als je bedenkt dat er, in de prijsklasse waarin ik mag reageren op woningen die bij mijn woonsituatie passen, maandelijks 140 woningen worden verhuurd via Woningnet. Daarbij optelt dat er een paar honderd mensen vóór mij in de wachtrij staan, dan zou ik binnen een half jaar een leuke woning op een leuke locatie moeten kunnen vinden. En binnen een jaar een leuke woning op een gewilde locatie moeten kunnen vinden. De praktijk is echter dat ik waarschijnlijk de rest van mijn leven geen andere woning meer vind via Woningnet. Er zit dus iets helemaal fout bij Woningnet. Woningnet is ook niet meer transparant. Dat was het vroeger wel.

In het begin was een woning zoeken via Woningnet heel transparant. Ze waren toen nog niet online. Woningnet heette toen nog de Woonwerkkrant. Je reageerde op een woning via de krant. Als de reactietermijn was verstreken dan kon je een speciaal telefoonnummer bellen en dan vertelde de computer op welke plek je was geëindigd als kandidaat. Stel je was de 500ste kandidaat geworden, dan kon je het over een half jaar weer proberen. Als je na een half jaar weer reageerde op een woning via de Woonwerkkrant dan eindigde je echt hoger op de lijst. Heel veel mensen vóór jou hadden in de tussentijd namelijk al een woning gevonden. Toewijzing van huurwoningen bleef transparant totdat er voorrangskandidaten kwamen. Daarna steeg ik niet meer op de kandidatenlijst. Integendeel ik zakte elke keer weer verder naar beneden op de lijst. Elke keer als er een nieuwe voorrangsgroep bij kwam verminderde mijn kans op een woning. Zelfs met 32 jaar woonduur kwam ik pas in aanmerking voor een woning als voorrangskandidaten de woning waarop ik reageerde niet wilden hebben.

De mensen met voorrang hoeven niet zo lang ingeschreven te staan bij Woningnet. En het is nog maar de vraag of mensen die een huurwoning krijgen toegewezen via directe bemiddeling überhaupt staan ingeschreven bij Woningnet. De onderste laag van de piramide bij Woningnet wordt voor eeuwig in de wacht gezet om de site in de lucht te houden zodat anderen naar boven kunnen klimmen om een huurwoning te bemachtigen. Dat is de kern van de hele wooncrisis. De beschikbare woningen worden niet op een normale, eerlijke manier verdeeld.

Ik denk wel dat huurwoningen via Woningnet te huur moeten worden aangeboden maar dan moeten ook echt àlle huurwoningen op de site komen. Er moet ook een betere verantwoording komen te staan op Woningnet. Ik zie bijvoorbeeld weleens staan dat een 1 of 2-kamerwoning via directe bemiddeling aan een gezin is verhuurd. Daar geloof ik dus helemaal niets van. Ook zie ik vaak staan dat er maar 2 kandidaten hebben gereageerd op een woning en dat de woning vervolgens aan een 3e of 4e kandidaat is toegewezen. Dat kan natuurlijk niet. Of dat er nul kandidaten zijn voor een woning en dat de woning toch is verhuurd via directe bemiddeling.

Het is ook een paar keer voorgekomen dat ik via Woningnet op een woning had gereageerd en vervolgens na een paar dagen een bericht ontving dat mijn reactie op de betreffende woning was komen te vervallen omdat de woning van Woningnet werd verwijderd. Ik heb er weleens als reden bij vermeld gekregen dat de woning verkeerd was aangeboden. Misschien verkeerde informatie of verkeerde prijs? Het stond er niet bij. Daarna heb ik maanden op de woning gewacht maar het werd niet meer via Woningnet te huur aangeboden. Ik had vorige week op een woning in de Avercampstraat gereageerd. 3 Dagen geleden kreeg ik bericht dat mijn reactie was komen te vervallen omdat de woningcorporatie de advertentie had ingetrokken. Zonder opgaaf van reden. Er zijn blijkbaar andere wegen om een woning te huur aan te bieden.

Nog even over al die idiote voorrangsregels. Ik heb maanden geleden gereageerd op een woning in de Govert Flinckstraat in De Pijp. Niet omdat ik denk dat die woning aan mij zal worden verhuurd maar om voor mijn onderzoek een beeld te krijgen van de situatie. Er stond onder die woning in de Govert Flinckstraat namelijk een enorme lijst aan voorrangsregels. Dit is het voorrangslijstje van die woning.

  • Voorrangskenmerken
  • We sorteren de kandidaten die op deze woning reageren in de onderstaande volgorde:
  • Medisch urgenten
  • WMO-kandidaten
  • Kandidaten vanaf 65 jaar
  • Calamiteitenurgenten
  • SOS-urgenten
  • Van Hoog naar Laag-kandidaten uit de gemeente
  • Stadsvernieuwingsurgenten
  • Semi-SV urgenten
  • Voorrangskandidaten
  • Inschrijfdatum of overgangsregeling
  • Leeftijd

Het is inmiddels maanden geleden dat ik op de woning heb gereageerd. Toch is de woning nog steeds niet verhuurd. Ik werd de 1468ste kandidaat. Af en toe kijk ik hoe de toewijzing van deze woning verloopt maar het vlot niet. Hoe moet je als verhuurder in godsnaam bepalen wie voorrang op wie heeft? Men is er blijkbaar nog steeds niet uit. Ik kom ondertussen zelf wel steeds hoger op de kandidatenlijst te staan. Van de 1468ste kandidaat ben ik in al die maanden opklommen naar de 1389ste kandidaat. Hoog op de lijst zijn er dus al heel wat mensen afgewezen of afgevallen. Ik vraag mij dan af op basis waarvan zij worden afgewezen maar ook op basis waarvan eindigden ze hoog op de lijst en op basis waarvan bepaalt een woningcorporatie met welke voorrangsregel ze genoegen neemt? Volgens mij is het zo dat als je je lijst met voorrangskandidaten maar lang genoeg maakt dan wordt de toewijzing van de woning gewoon vanzelf een gevalletje directe bemiddeling.

Voor een eerlijke verdeling van de huurwoningen moeten alle woningen via Woningnet te huur worden aangeboden. Geen directe bemiddeling meer en geen voorrang meer. De piramide moet worden afgebroken. Alleen de onderste laag moet overblijven. Die laag moet in een rij gaan staan. Degene met de langste inschrijfduur voorop en elke nieuwkomer moet achteraan aansluiten. Ook mensen met voorrang, om welke calamiteit dan ook, moeten gewoon achter in de rij aansluiten. Ook asielzoekers en vluchtelingen moeten achter in de rij aansluiten. Zo krijgen ze meteen een realistisch beeld van Nederland. Alleen als iedereen in de rij gaat staan, krijgt iedereen een woning. Dan is er ook doorstroming op Woningnet. Er moet tijdelijke opvang geregeld worden voor mensen die acuut dakloos worden. Als er doorstroming is op Woningnet dan is er ook doorstroming in de opvang. Het is ook makkelijker voor mensen om zelf tijdelijke opvang te regelen als men zeker weet dat er op korte termijn een woning aan zit te komen. Helemaal mooi zou het zijn als de wachtrij zichtbaar wordt gemaakt op Woningnet.

Over de woningnood wil ik nog wat kwijt. In de straat waar ik hiervoor woonde was vanaf ongeveer de jaren 90, in een pand tegenover mijn huis, een tofu-fabriek gevestigd. In die fabriek werkten alleen maar Indiase mannen. Op de begane grond was de fabriek gevestigd en op de etage erboven woonden al die mannen met z’n allen op één etage. Mijn ras-Amsterdamse buurvrouw, die geen woord Hindi sprak, kreeg een relatie met een Indiase man die in de fabriek werkte. Via mijn buurvrouw kreeg ik te horen dat al die mannen illegaal in Nederland waren. Rond 2004 kwam er een generaal pardon voor illegale mensen en toen kregen al die mannen van de ene op de andere dag een verblijfsvergunning en een huurhuis. 10 Tot 20 mannen kregen zo van de ene op de andere dag ieder een huurwoning. Terwijl ik op hetzelfde moment Nederlandse mensen kende die illegaal ergens in onderhuur zaten met geen enkel uitzicht op een huurwoning. Er is geen sprake van een woningnood als je van het ene op het andere moment aan een grote groep mensen ieder een eigen huurwoning kunt aanbieden. Het betekent dat de huurwoningen er wel zijn maar dat men ze om wat voor reden dan ook niet wil verhuren aan de mensen die op een woning wachten.

In de media lees ik vaak dat pandjesbazen en vastgoedbeleggers verantwoordelijk zouden zijn voor de wooncrisis. Dat is volgens mij niet helemaal juist. Pandjesbazen en vastgoedbeleggers zijn het logische gevolg van het woonbeleid van het kabinet. De overheid wil dat woningcorporaties jaarlijks een bedrag van rond de 2 miljard aan verhuurdersheffingen betalen over hun sociale huurwoningen. Natuurlijk willen woningcorporaties nu snel van hun sociale huurwoningen af. Woningcorporaties verkopen massaal hun sociale huurwoningen. Vastgoedbeleggers en pandjesbazen kopen gewoon woningen die te koop worden aangeboden. Ik ben wel van mening dat dat moet stoppen maar zij zijn niet de oorzaak van de wooncrisis.

Die verhuurdersheffing zal niet de enige reden zijn waarom woningcorporaties sociale huurwoningen verkopen want jaren geleden, rond 2003, werd mijn vorige huurwoning ook aan mij te koop aangeboden door de woningcorporatie. Ik weet niet meer precies of Woningbedrijf Amsterdam of Ymere de woning aan mij te koop had aangeboden want rond 2003 ging Woningbedrijf Amsterdam over in Ymere. De vraagprijs was €125.000,-. Nu ligt de prijs van de betreffende huurwoning rond de €275.000,-. Flinke prijsstijging maar ik heb er absoluut geen spijt van dat ik het toen niet heb gekocht. Ik heb heel lang in die woning gewoond en geloof me, het is een leuke woning op een leuke locatie maar die woning is echt geen €275.000,- waard.

Verkoop van sociale huurwoningen is niet iets dat nieuw is. Ik werkte ‘honderd’ jaar geleden bij een vastgoedbedrijf. Het kantoor beheerde een enorm bestand aan huurwoningen in Amsterdam. We verhuurden de woningen. We deden de administratie, communicatie en regelden het onderhoud van die woningen. Al die woningen (vele honderden) waren in bezit van een buitenlandse vastgoedhandelaar. Destijds toen ik bij het vastgoedbedrijf werkte vond ik het niet vreemd dat een vastgoedhandelaar zoveel huizen bezat. Mijn vader bezat ook veel huizen in het buitenland. Het enige verschil was dat mijn vader zijn huizen zelf had laten bouwen terwijl die vastgoedhandelaar bestaande bouw in Amsterdam had gekocht. In de wijk waar de meeste woningen van de vastgoedhandelaar zich bevonden, waren veel sociale huurwoningen. Die sociale huurwoningen in de wijk werden verhuurd door woningcorporaties. De woningen van de vastgoedhandelaar werden verhuurd in de vrije sector. De huurders waar ik dagelijks mee in contact kwam waren geen expats maar gewoon Nederlandse mensen.

Het verkopen van sociale huurwoningen is dus niet nieuw maar het wordt nu extra gestimuleerd door de overheid d.m.v. zwaar nadelige regelgeving voor sociale verhuur waardoor woningcorporaties van hun sociale huurwoningen af willen.

Om een lang verhaal kort te maken. Naar mijn mening is het zo dat de huidige wooncrisis bestaat uit gemol en gemanipuleer door woningcorporaties en de overheid. Ooit zal duidelijk worden wat men ermee wil bereiken. Het zal wel weer met meer geld en/of controle te maken hebben.

Een andere reden waarom er mega transparantie en een degelijke verantwoording moet komen op Woningnet is dat sociale huurwoningen tegen absurd hoge huurprijzen worden verhuurd aan mensen die illegaal in Nederland wonen. Er wordt gezegd dat huurders van sociale huurwoningen zich bezig houden met deze onderhuur praktijken maar het is zo goed georganiseerd met tussenpersonen dat ik anders vermoed. Als het adres bekend is dan is de huurder/dader bekend. Dus waarom zou een huurder ook nog een tussenpersoon betalen? De tussenpersoon kan een huurder niet beschermen. Ik denk dat verhuurders zich hiermee bezig houden en proberen om met een tussenpersoon buiten schot te blijven. Hieronder een korte reportage over onderhuur van sociale huurwoningen aan illegale mensen.

sloopwoningen in de verhuur

Voordat ik in mijn huidige woning kwam wonen was het nog nooit een seconde in mij opgekomen dat een woningcorporatie een onbewoonbare sloopwoning zou opkalefateren met peperdure vacuüm ruiten en wat onderhoudsmaquillage om het vervolgens als een normale huurwoning aan mij te verhuren. Het was nooit bij me opgekomen dat ik bedacht moest zijn op een oplichtingstruc toen ik het huurcontract ondertekende.

Nu zit ik met de woning opgezadeld. Er bestaat geen regelgeving voor. Woningcorporatie Eigen Haard is allang blij dat er iemand in de val zit. Die doen alsof ze van niets weten. Informatie Rijksoverheid zegt dat ik een huurverlaging kan aanvragen bij de Huurcommissie. Maar ik wil geen huurverlaging. Ik wil een normale woning waar ik naar toe kan verhuizen. Na de vorige huurverlaging van de Huurcommissie eindigde ik in een jarenlange uitzichtloze drama.

Aan de buitenkant ziet mijn woning er leuk en verzorgd uit. Je zou het zo huren. Van een buurvrouw verderop met een koopwoning had ik gehoord dat de buitenkant recent is opgeknapt omdat het koningspaar een bezoek aan de buurt had gebracht. Dus daarom ziet de buitenkant er goed uit. Aan de binnenkant is onder een laagje onderhoudsmaquillage tientallen jaren ernstige verwaarlozing zichtbaar. Ik ontdek elke keer weer een nieuw gebrek. De woning zit wat dat betreft vol verrassingen. Recent heb ik op de overloop een barst in een muur ontdekt die van de voorkant van de woning tot de achterkant van de woning loopt. Een deel van de muur is aan de achterkant gestuukt terwijl verder alle andere muren op de overloop een oude structuurlaag hebben. Waarschijnlijk was de barst in de muur aan de achterkant het ergst en heeft de woningcorporatie daarom de muur gestuukt.

Dat verhuurders sloopwoningen verhuren als normale woningen blijkt nieuw te zijn bij de instanties. Ik vind nergens gehoor. Niemand weet er raad mee. Gelukkig heeft de media dit probleem ontdekt. Gisteren heb ik bij rtlnieuws een item daarover gezien. Zie onderstaande link. Als de media het probleem ontdekt, lijken de instanties het probleem ook serieuzer te nemen. Misschien krijgt dit een vervolg. Op de site van rtlnieuws kun je in het item ook je eigen verhuurder in een tabel opzoeken. Dan krijg je een overzicht van de conditie van de woningen van de verhuurder. Volgens het tabel heeft Eigen Haard wel wat woningen in een slechte conditie en van een deel van de woningen is de conditie onbekend. Bij Ymere zag ik geen woningen in een slechte conditie. Wat mij overigens wel verbaasde want mijn ervaring is: Ymere + onderhoud = drama.

https://www.rtlnieuws.nl/onderzoek/artikel/5248327/achterstallig-onderhoud-huurwoningen-woningstichting-corporatie-matig